Prufa

prfa markdown athugasemdum

Askilnaur og afsamningur

jkirkjan samdi illa af sr 1907 og geri vont verra me samningunum 1997. En rki samdi einnig af sr, gekkst undir samning ar sem off er greitt fyrir litlar eignir. Kirkjan hefi betur vali snsku leiina og vri nna mun betur sett, en ekki vegna ess a hn gti "lifa af ari eigna" - a gerir snska kirkjan ekki og s slenska hefi heldur aldrei geta a.

Nlega skrifai g langa grein, nr vri a kalla a ritger, um samninga rkis og kirkju sem endanlega voru frgengnir 1907. ar kemur meal annars fram a

  • jkirkjan spyrir skilyrislaust saman eignasafni sem afhent var 1907 og launagreislur sem rki greiir til Biskupsstofu. Af eim eru greidd laun biskups, presta og annarra starfsmanna.
  • jkirkjan hefur reikna t hversu mikils viri jarirnar voru sem rki yfirtk 1907. essa treikninga vill jkirkjan ekki birta.
  • Rkissjur greiir "ar" af essum eignum. Til a standa undir argreislum yrfti hfustll a vera minnst 100 milljarir, trlega mun meira.
  • Vermti jaranna er ekki nema 1/10 af reiknuum hfustl samkvmt treikningum mnum. Rkissjur lt svindla sr!
  • Snska kirkjan geri ekki jaraskiptasamning vi rki heldur hldu kirkjurnar jareignum snum. Arur af essum eignum stendur engan veginn undir rekstri hennar heldur valfrjls greisla (1% af skattskyldum tekjum) sem innheimt er gegnum skattkerfi og stendur llum trflgum til boa. Tekjur snsku kirkjunnar eru 50% - 100% meiri en eirra slensku mia vi hfatlu.

Allt allt liggur ljst fyrir a jkirkjan hefur fengi jarirnar endurgreiddar margfalt sustu 100 rin. Askilnaur n yrfti ekki a taka nokkurn htt tillit til essara eigna ea nverandi samnings (sem reyndar m endurskoa einmitt essu ri, 15 rum eftir undirskrift).

Askilnaur rkis og kirkju og snskt fyrirkomulag sknargjalda myndi vera hagur kirkjunnar, rkissjs og landsmanna allra. Greinina alla me treikningum og heimildarskr er a finna heimasu Vantrar.


Vantr sigrar!

essi frsla er ekki um hinn gta flagsskap Vantr heldur stareynd a trleysi dreifir r sr me miklum hraa. flakki mnu um vefinn rakst g gtis pistil, vel studdan heimildum, ar sem vxtur frumkristninnar er settur skemmtilegt samhengi og borinn saman vi vxt trleysis.

fyrstu 300 rum kristni, fr krossfestingu a lgleiingu, fjlgai kristnum r nokkrum sund nokkrar milljnir. Mikill vxtur, vissulega, en egar tlurnar eru skoaar nnar kemur ljs a fjlgunin nemur um 40% ratug, ea aeins minna en vxtur Mormnakirkjunnar 20. ld.

Mormnum fjlgai um 43% ratug sustu ld en s vxtur bliknar samanburi vi vxt vantrar heiminum. Pistillinn sem g nefni vitnar merkilega heimild, svokallaa World Christian Encyclopedia ("Alfririt heimskristninnar") sem kom upphaflega t ri 1982 en nrri tgfu 2001. Markmi essa alfririts er a birta tlfri um trflg um allan heim, hversu margir tilheyra hvaa trflagi hverjum tma, alla 20. ldina, fr 1900 - 2000.

essi merkilega tgfa er nna komin neti, undir heitinu World Christian Database, v miur arf a borga fyrir agang a gagnagrunninum en hann er stugt uppfrur af strum hpi srfringa (samkvmt upplsingum vefsu hans). Tilgangur tgfunnar er vst a mla gagnsemi kristinnar trbosstarfsemi og starfi v vntanlega kosta af kristnum trboshreyfingum. Hva um a, samkvmt "Alfririti alheimskristninnar" fjlgai vantruum heiminum r 0,2% ri 1900 15,2% ri 2001. Trlausir, vantrair ea hva maur vill kalla a ("nonreligious") eru sem sagt sjtti hluti jararba, sjlfsagt rmur milljarur dag (tpur milljarur fyrir 10 rum skv. alfriritinu). eim hefur fjlga um 76% ratug alla sustu ld. Me sama vaxtarhraa vera tralausir ornir 100% jararba fyrir mija ldina!

Auvita gengur a ekki eftir. En vxturinn er samt merkilegur, Kristni ni 5-10% tbreislu fyrstu 300 rin (innan Rmarveldis), tralausir eru ornir 15% eftir 100 r (meal alls mannkyns). g hef ur haldi v fram a vi sum a horfa upp endalok kristninnar, ekki datt mr hug a a myndi gerast svona hratt!

Tlur sem g hef s birtar msum skoanaknnunum sna a trlausir (og trhlutlausir) eru t.d. rm 16% Bandarkjamanna og fjlgar hratt, flestum lndum Evrpu eru eir einnig kringum 15% (tt eitthva s hlutfalli lgra hr slandi).


Lennox vs. hann sjlfur

Mofi birti nlega grein eftir strfringinn John Lennox ar sem hann svarar fullyringum Stephen Hawking um gulaust upphaf alheims. Ekki veit g hva Hawking segir nnar um mli en a sem Lennox hefur a segja er ttalega merkilegt.

En skoum mli nnar:Lennox er strfringur, ekki elisfringur. Ummli hans eru ekki frilegs elis heldur heimspekileg og trarleg eins og berlega kemur fram mlflutningi hans. Fulllyringar sem hann kemur me um elisfri ea alheimsfri eru fullyringar hugamanns, verulega mtaar af fyrirfram gefinni trarsannfringu.En hversu marktkur er Lennox snu hugasvium?

Within the Christian faith, there is also the powerful evidence that God revealed himself to mankind through Jesus Christ two millennia ago. This is well-documented not just in the scriptures and other testimony but also in a wealth of archaeological findings.

lok ofangreindrar tilvitnunar fullyrir Lennox um fornleifafri - og missir algjrlega marks. a er ekki ein einasta ara sem fornleifafrin hefur frt okkur til snnunar tilvist Jes, hva a hann hafi veri birtingarmynd Gus. En Lennox fullyrir hvort tveggja. Hr hefur hann svo augljslega rangt fyrir sr.

Lennox beitir einnig mannfrilegum rkum mlflutningi snum, frsgn af Joseph Needham:

He wanted to find out why China, for all its early gifts of innovation, had fallen so far behind Europe in the advancement of science.

He reluctantly came to the conclusion that European science had been spurred on by the widespread belief in a rational creative force, known as God, which made all scientific laws comprehensible.

etta er furuleg r fullyringa - fyrsta lagi var niurstaa Needham (og vel a merkja, etta var fyrir hlfri ld san) s a a voru trarbrg Knverja (Taismi og Konfsanismi) sem hafi haldi aftur af eim - ekki a kristni hafi tt undir Evrpu (eins og Lennox fulllyrir). Needham er reyndar frgur fyrir spurninguna (hvers vegna fr Evrpa fram r Kna) en niurstur hans hafa ekki enst vel.

Jared Diamond hefur a mnu viti svara "Needham spurningunni" manna best, og ekki bara fyrir Kna heldur mannkyn allt. Svari hefur ekkert me kristni a gera - en bk hans er grarlega hugaver og g hvet alla a kynna sr hana ("Guns, Germs and Steel", NY 1997).En Lennox fullyrir einnig a Needham hafi komi fram me kenningu um a vsindarun Evrpu s afleiing af trnni einn, skiljanlegan Gu (ori "rational" merkir hr skiljanlegur ea skilgreinanlegur). N m vera a Needham hafi einhvern tmann sagt eitthva essa lei en fullyringuna er auvelt a hrekja me vsun til sgunnar: Annars vegar stnunar vsindaframrunar 1000 r (400 - 1400), mean Kristnin r rkjum Evrpu, og hins vegar stnun vsindaframrunar 1000 r (1000 - 2000) slam ar sem tr skiljanlegan Gu er ekki minni en Kristni.

Kna hefur mti ekki lifa 1000 ra stnun vsindaframrun - fyrir 700 rum var Kna raasta land heimi og framfarir voru mjg hraar. Innrs Mongla stvai essa run, borgarmenning lei verulegan hnekki og efnahagur hrundi og Kna var raun verulega skert efnahagslega nstu 500 rin. Vsindarun er ekki hr vi slkar kringumstur (Evrpa hefur svipaa afskun fyrir sitt fyrri helming sns stnunarskeis, slam ekki).

Needham skrifai fyrir hlfri ld ea meira, dag eru Knverjar augljslega a geysa fram grarlegum hraa, bi efnahagslega og vsindalega. Me nverandi vexti fara Knverjar fram r hinum "Kristna" heimi ur en okkar vi er ll og hafa ar me afsanna eina ferina enn a trarbrg hafa ekker me mli a gera.

Fullyringar Lennox eru v nnast tm tjara - og ekki verur s a han hafi mikinn skilning v sem hann tjir sig um svii fornleifafri, sagnfri ea mannfri. Skyldi hann vita meira elisfri ea alheimsfrum?

Merkingarfrileg markleysa

But contrary to what Hawking claims, physical laws can never provide a complete explanation of the universe. Laws themselves do not create anything, they are merely a description of what happens under certain conditions.

N veit g ekki hvort Hawking hafi sagt a elisfrilgml skri alheminn til fullnustu. Mr ykir lklegt a hann hafi teki svo strt upp sig. En a er ekki heldur rtt hj Lennox a elisfrlilgml su bara lsing atburars. Kenningar Einsteins og lgml leidd t fr eim eru t.d. mjg kvenar lsingar eli heimsins - og t fr eim m bi skra og sp fyrir um atburars. Slka lsingu eli heimsins er ekki a finna trarbrgum ea "frumstari" vsindakenningum.

ekkingarfrileg hringavitleysa

Lennox kemur me athyglisvera skilgreiningu sannleikanum, skoum a nnar:

Despite this, Hawking, like so many other critics of religion, wants us to believe we are nothing but a random collection of molecules, the end product of a mindless process.

This, if true, would undermine the very rationality we need to study science. If the brain were really the result of an unguided process, then there is no reason to believe in its capacity to tell us the truth.

a virist sem Lennox s a vsa til runarkenningarinnar egar hann talar um tilviljanakennda samrun sameinda, afleiing blindrar atburarrsar. a er algengur misskilningur a niurstur runar su tilviljanakenndar tt run vissulega byggi tilviljanakenndum atburum.

En Lennox virist meina a raur heili (fugt vi skapaan) hafi ekki getu til a ekkja sannleikann. Hr gti hann veri a meina tvennt: rkfrilegan sannleika ea "rtta" ekkingu, .e. ekkingu sem samsvarai raunveruleikanum.

En rkfri er mekansk eins og Alan Turing sannai fyrir 90 rum - sannleiksgildi rksetninga hefur ekkert me hugsun a gera, tlvur fara ltt me a finna sannleikann eftir hreinum mekanskum leium.

Um sannleiksgildi fullyringa um raunheiminn er a a segja a sannleiksgildi rst auvita af v hversu "rtt" fullyringin er. ar sem raunheimar, t.d. elisfri, er afleiing smu ferla og hafa ra heilann er einmitt mjg rkrtt a tla a raur heili geti ekkt sannleikann um raunheima. Vi ttum einmitt a ttast hfileika hins skapaa heila til a ekkja mun eigin innri starfsemi og hinum ytri raunveruleika, enda vru essir tveir ttir afleiingar gjrlkra ferla.

Nema auvita a maur gefi sr a alheimurinn s einnig skapaur. stenst auvita fullyring Lennox: Ef alheimurinn og allt honum er skapa, NEMA mannsheilinn, gtum vi ekki treyst mannsheilanum. En svona rksemdafrsla er kalla a fara hringi.

Skringarfrilegur misskilningur

Lennox, eins og svo margir arir trmenn, virast halda a Gu s skring tilur heimsins. Lennox segir etta beinum orum tilvitnun hr a ofan, um tskringar: Elisfrin getur aeins skrt svo og svo miki en ef vi viljum skra allan heiminn verum vi a hafa Gu sem skapara.

Misskilningurinn felst auvita v a hr s komin skring. Alheimsfrin, samspil elisfri, stjarnfri og annarra vsinda, leitast vi a skra heiminn eins og vi sjum hann. Heimurinn er flkinn en vi skiljum hann betur og betur og komumst sfellt nr v takmarki a skilja hann til fullnustu.

Sumt munum vi kannski aldrei skilja, m.a. hva hugsanlega gerist vi upphaf alheimsins (tt vi hfum okkalega ga mynd af atburarrsinni stuttu eftir upphafi). Skilningi okkar er btavant og a m vel vera a vi hfum ekki hfileikann til a skilja upphafi, vegna takmarkana heila okkar.

En gustrarmenn setja fram skringu v sem vi skiljum ekki og segja: Sko, etta er einfalt, a var bara Gu sem s um etta! En essi Gus-skring er miklu flknari en vandamli! Ef Gu hefur skapa alheiminn er Gu miklu flknari en alheimurinn. Ef Gu er skiljanlegur (eins og Lennox fullyrir, hann segir beinlnis a a s forsenda Kristni a vi skiljum Gu og hnnum hans) hltur Gu a fylgja einhverjum eim reglum sem vi sjum gilda um allan alheim - t.d. a atburir urfa allt senn, tma, rm og orku. Gu getur ekki byrja skpunarverki n ess a vera sjlfur til staar einhvers konar tilvist sem er miklu flknari en a sem hann tlar a skapa.

fyrirs frelsissvipting

Lennox, eins og svo margir skoanabrra hans, halda v gjarnan fram a ekkert geti gerst n orsaka. Mofi endurtekur etta reglulega. "Some agency must have been involved." fullyrir Lennox og notar billjarklur sem dmi: Hvernig klan hreyfir sig skrist af lgmlum Newtons en af hverju hn lagi af sta skrist aeins af einhverri ytri orsk.

En fyrirs hj Lennox (og Mofa) eru eir ar me bnir a kaupa newtonska nauhyggju - allt sr orsk, ekkert gerist n orsaka. En nauhyggnum heimi er frjls vilji ekki mguleiki! Mofi hefur nlega gert miki r tilvist frjls vilja, hann skrir tilvist hins vonda, illskunnar, heiminum me einhvers konar kaupsamningi Gus og manna um illsku fyrir frelsi.

a er ekki hgt a kalla til einhvers konar gulegan frelsis-hfileika sem lausn. Frjls vilji er orsakalaus atburur - annars er niurstaan ekki frjls, hn er nauhyggin, hn er bundin atburarrs orsaka og afleiinga. Krafan um frjlsan vilja knr um orsakalausa atburi. Eitt getur ekki veri til n hins.eir Lennox og Mofi geta ekki bi tt kkuna og ti hana!

Rkfrilegur ruglingur

Lennox, og Mofi, skoa heiminn kringum sig og komast a eirri niurstu a mannleg skpun og uppruni lffrilegra kerfa hljti a vera af sama meii. etta er fullkomlega elileg lyktun og a mnu viti einnig fullkomlega rtt lyktun.

En eir telja bir a mannleg skpun s einhvern htt guleg " - but the task of development and creation needed the genius of Whittle as its agent." segir Lennox og hvort sem hann notar ori "genius" upphaflegri merkingu ea ekki gerir hann augljslega r fyrir skpunarhfileika sem liggur utan ess svis sem elisfri ea nnur vsindi n til - einhvers konar yfirskilvitlegs, gulegs, skpunarkrafts.

En jarbundnari einstaklingur gti sni dminu vi og sagt sem svo: Nttran hefur skapa sinn margbreytileika me nttrulegum, vsindalega skranlegum htti. Skyldi mannleg skpunargfa ekki vera skranleg me sama htti? Og j, auvita er hn a. Kenningin um run tegunda felur sr einfaldan mekansma skpunar sem getur allt eins starfa mannsheilanum eins og annars staar lfheimum.

essi mekanismi er vel skrur og margprfaur og reynist vera mun flugri en menn ttu von . Vsindamenn hafa gaman a tilraunum og runarfrilegar tilraunir eru gangi um allan heim og skila stanslaust njum niurstum sem allar benda smu tt: Bi lfkerfi og "hugkerfi" lta sma sig me essum sama mekansma.

eir Lennox og Mofi virast reyndar einnig gera r fyrir v a a urfi mevitund til a skapa. yfirborinu virkar etta rkrtt, en rauninni er essu ekki annig fari eins og allir sj ef eir hugsa sig um. Mevitundin vingar aldrei fram lausnir, mevitundin skapar ekki neitt. Hn kallar undirliggjandi kerfi, hn bur eftir hugmyndum - og stundum bur mevitundin n rangurs. En lausnir geta sprotti upp hvenr sem er og hinn mesti skpunarkraftur leysist einmitt r lingin mean mevitundin er hva mest fjarverandi: draumum.


Tluleg fkkun fyrsta sinn

a er anna sem er eiginlega meira athyglisvert: fyrsta skipti (alla vega fr 98) fkkar tlulega jkirkjunni milli ra, hvort heldur sem liti er til heildarfjlda ea fullorinna. Samkvmt tlum fr Hagstofunni er breytingin svona fr fyrra ri:
19991370
20001157
20011194
2002772
2003259
2004531
2005583
20061150
2007502
2008297
2009361
2010-1582
a fkkar sem sagt um 1582 jkirkjunni milli ra. Landsmnnum fkkai auvita einnig milli ra, um 1738. Ef fkkun landsmanna dreifist jafnt ll trflg (engin sta til a tla anna), hefi fkka um 1373 jkirkjunni vegna almennrar flksfkkunar. a virist v hafa fkka um rmlega 200 manns jkirkjunni umfram almenna fkkun jafnt dreift ll trflg.
mbl.is 78,8% jkirkjunni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Snorri fallinn nttrufri

Snorri Betel heldur a risaelurnar hafi di t fyrir 160 milljnum ra, samkvmt sustu bloggfrslu hans. Eins og allir arir vita er hi rtta a r du t fyrir um 65 milljnum ra.

Er hmansk lfsskoun tr?

S gagnrni hefur komi fram sasta pistil minn a heimsmynd ea lfsskoun sem telur sig trlausa hljti a byggja raunvsindum eingngu, sem aftur gerir a verkum a hmansk gildi veri tundan.

a sem g reyndi a segja sustu frslu minni var a heimsmynd mn er samansett af sannreynanlegum kenningum og skounum - kenningar raunvsinda vega vissulega ungt en eru langt fr a eina sem telur.

Raunvsindin eru takmrku egar kemur a hinu mannlega, sifri og heimspekiplingum osfrv., hin vsindalega aferafri dugar skammt hinu einstaka, mlanlega. Og siferilegar, heimspekilegar hugmyndir eru vissulega str hluti af heimsmynd minni og flestra annarra.

Sjlfur er g mjg hallur undir a sem g hef fundi upp a kalla lrislegt stjrnleysi sem er auvita algjrt bull. g vitna gjarnan Dewey hva varar lri, n seinni t hef g smitast rlti af Grundtvigisma hr Danaveldi. Stjrnleysi er mr bl bori (a sem kalla var leti gamla daga).

Heimsmynd er reyndar tvtt, annars vegar getur maur haft skoanir v hvernig heimurinn er, hins vegar hvernig heimurinn tti a vera.

Undir fyrri liinn fellur auvita hinn ytri efnisheimur en einnig vi sjlf, maurinn allri sinni mynd. Undir hi sari fellur vilji til a hlutirnir su me kvenum htti mannlegu samflagi, skoun a svona eigi hlutirnir a vera og ekki ruvsi. Siferilegur vilji og pltskar skoanir falla undir etta.

etta er einmitt a sem vi kllum stundum lfsskoun, gott dmi er hmansminn. Eitt af v sem lfsskoun bor vi hmansma gerir ekki er a afneita gildismati, tt hi gagnsta s einmitt algeng skun trmanna. Hmanstinn telur kvein gildi, kvena sifri, vera betri en arir mguleikar, a er a sem felst hmansma.

En essi gildi spretta ekki af engu, au spretta grunninn af eirri skoun a lfi eigi a vera brilegt - jafnvel gott - og a reynslan hafi snt a sumt gerir lfi betra en anna.

g sem hmanisti b mr til heimsmynd t fr eirri einfldu forsendu a g ks a lifa gu lfi. g hef velt miki fyrir mr hverju a felst, eitt veit g a sem mannvera g erfitt me a hafa a gott egar arir jst kringum mig. Reynslan kennir mr a svo s og raunvsindin geta reyndar stutt a essi upplifun er ekki bara mn, etta er nokku sem vi finnum flest fyrir. Okkur lur sjlfum betur egar vi erum g vi anna flk, vi hfum lngum til a gefa, til a elska, til a glejast me rum. Maur er manns gaman, glei er meal guma. Allt er etta sannreynanlegt.

Grunnforsendan er kvrun um a lifa gu lfi, vera hamingjusamur. kvrunin sjlf kemur ekki utan fr, hn er innbygg okkur lffrilega, hn er elileg kvrun - en ekki s eina sem g gti teki. g gti t.d. vali a lifa vondu lifi, a stefna a sem mestri jningu, ea leiindum - manntpur Kierkegaard eru einmitt dmi um einstaklinga sem velja dldi skrtnar grunnforsendur fyrir lfi snu.

Ekkert af essu eru fantasur, ekkert af essu gerir r fyrir sannreynanlegum frumsendum. Trmaurinn jafnt sem s trlausi tekur essar grundvallar kvaranir, og r koma innan fr. Sem raunvsindamaur hallast g undir a r spretti tilviljanakennt fr lffrilegum ferlum, en a er algjrt aukaatrii.

Leiin milli trmannsins og ess trlausa skilur egar trmaurinn telur sig urfa a gera r fyrir sannreynanlegum forsendum til a fullngja grundvallar kvrun sinni um hvernig lf hann ks a lifa. Hinn trlausi telur sig ekki hafa rf v.

Trmaurinn er hugsanlega essu samhengi a stytta sr lei. Hann hefur markmi sem er gott lf. Hann veit a gott lf arfnast ess a arir su gir hver vi annan. a er miklu fljtlegra a kaupa inn einhverja fantasu um a ef maur er ekki gur vi nungann veri maur steiktur helvti, en a urfa a tleia sjlfsta lfsskoun.

Lfsskoun hmansmans er valkostur vi tr, og a er mikilvgt a vi bendum ennan valkost og gerum okkur grein fyrir hverju hann felst, hvernig hann er rkstuddur, af hverju hann er betri. Lfsskoun jafngildir ekki tr, en margir telja tr nausynlega forsendu grar, mannvnnar lfsskounar. Vi hfum a hlutverk a sna a svo er ekki.


A sanna og sannreyna - um Gdel, Newton, tr og trleysi

Nauvrn margra trmanna er a vna trleysingja um tr. Nlegar umrur hj Kristni Thedrssyni og Svani Sigurbjrnssyni hafa snist um Gdel og tilraunir trmanna til a nota kenningar hans sem snnun fyrir v a allar heimsmyndir, lka hin trlausa, byggi tr.

A sanna og sannreyna

Ef vi tkum elisfrikenningu sem dmi, t.d. kenningu Newton um adrttarafl, er hgt a skoa hana marga mismunandi vegu - a m sannreyna hana msa vegu og a m sanna msa tti hennar.

Newton rai sjlfur nja tegund strfri til a geta sannreynt kenningar snar. a var sjlfu sr auvelt a benda hvers vegna adrttarafli minnkar hlutfalli vi fjarlgina ru veldi: Flestir elisfringar voru sammla um a annig hegi orkusvi sr, au dreifast eins og um yfirbor klu s a ra og yfirbor klu stkkar (krafturinn dreifist) hlutfalli vi radus ru veldi.

En Newton urfti a sannreyna a etta tti einnig vi um mlda hreyfingu hnattanna. Hann urfti sem sagt a setja hreyfingar t.d. tungls og jarar samhengi hvor vi ara og sna a massi eirra samt hreyfingu stist kenninguna.

S strfri sem Newton notai var ru t fr evklskri strfri en hn er einmitt gott dmi um gdelskt, opi, frumsendukerfi. n frumsendunnar um a tvr samhlia lnur snertist aldrei er ekki hgt a sanna evklska flatarmlsfri; og frumsenduna er ekki hgt a leia t fr rum frumsendum evklskrar flatarmlsfri.

Newton leiddi sna strfri t fr smu frumsendum og enn erum vi me opi gdelskt frumsendukerfi. Hann notai san strfrina til a sannreyna elisfrikenninguna. Engar kenningar vera "sannaar", en r m sannreyna aftur og aftur.

ar sem kenningar um raunheima vera ekki sannaar eru engar slkar kenningar gjaldgengar sem opin (ea loku) frumsendukerfi. Setning Gdel v aldrei vi um t.d. kenningar lffri. Hins vegar er vel hgt a segja (og flestir myndu fallast ) a kenningar lffri nta sr kenningar r rum frigreinum, og a margar essara kenninga nta sr strfrileg frumsendukerfi.

a er t.d. skemmtilegt a Einstein urfti a hafna evklskri flatarmlsfri til a geta sanna afstiskenninguna, evklska frumsendukerfi reyndist nefnilega ekki lsa raunheimi me rttum htti (frumsendan um a tvr samhlia lnur snertist aldrei er rng).

En allar kenningar innan vsinda eru sannreynanlegar me kvenum htti, a sem vi kllum vsindalega aferafri.

Raunveruleikinn

Raunveruleikinn er sannreynanlegur eftir mrgum mismunandi aferum. g get leitt a v vsindaleg rk a veggurinn fyrir framan mig s til, t fr burarfri, ljsfri, varmafri osfrv. g get lka bara gengi beint hann og sannreynt tilvist hans me eim htti.

En raunveruleikinn er aldrei sannanlegur. Sannanir gilda bara um manngerar kenningar, og aeins um r sem gilda innan frumsemdukerfa sem eru rklega uppbygg og samkvm sjlfum sr. Kenning sem er snnu innan slks kerfis verur a frumsendu kerfinu.

a eru sem sagt engar frumsendur hinum ytri raunveruleika, aeins sannreynanlegar kenningar og sannreynanleg fyrirbri. a tilokar auvita ekki a til su sannreynanleg fyrirbri. hinn bginn getur sannreynanleg fullyring aldrei ori a kenningu. Slkar fullyringar kllum vi fantasur.

sannreynanleg fyrirbri gtu sem sagt veri til en tilvist eirra vri algjrlega n snertingar vi okkar raunveruleika. Allar fullyringar um sannreynanleg fyrirbri eru v fantasur.

Heimsmynd sem gengur t fr tilvist sannreynanlegra fyrirbra er v fantasuheimsmynd. S sem ahyllist slka heimsmynd getur aldrei sanna ea sannreynt hana og neyist v til a tra. Slk heimsmynd hefur "frumsendur" sem eru ekki aeins sannanlegar, r eru sannreynanlegar. Heimsmynd af essu tagi ekkert skylt vi fullkomleikasetningu Gdels, ekkert af skilyrum eirrar setningar eru uppfyllt.

Heimsmynd sem gengur ekki t fr tilvist sannreynanlegra fyrirbra fullngir krfum um innra samrmi. Slk heimsmynd krefst ekki trar, allt sem henni felst er sannreynanlegt. Heimsmyndin hefur engar frumsendur arar en r sem tilheyra rklega samkvmum frumsendukerfum (strfri, rkfri), en hn hefur aragra forsendna, kenninga, sem hver um sig er sannreynanleg og innra rklegu samhengi vi arar forsendur og kenningar.

Af hverju er Gdel mikilvgur?

Heimspekilega er liti svo a raunveruleikinn s lokaur og rkrtt uppbyggur, samkvmur sjlfum sr. essi heimspekilega afstaa hefur gert a a verkum a margir heimspekingar eiga erfitt me a samykkja skammtafrileg hrif sem raunveruleg - eir vilja margir halda a skammtafrin fjalli um sndarfyrirbri, s nnar a g muni leynist a baki eirra hefbundin, en skp smger, newtonsk elisfri.

mnum huga, og margra annarra, er etta ekki rttur skilningur. Raunheimurinn gti vel veri rkrttur og samkvmur sjlfum sr jafnvel tt skammtafrin s raunveruleg. Hin innri rk raunheima vru a vsu ekki alltaf au smu og hin manngera rkfri tlast til.

lok 19. og byrjun 20. aldar virast margir heimspekingar hafa vilja heimfra "fullkomnun" raunheima yfir strfrina, bak vi slka hugsun liggur kannski s sannfring a strfrin geri meira en lsa raunheimum - hn s beinlnis byggingarefni raunheima. Ef raunheimar eru sjlfum sr ngir, rklega uppbyggir, samkvmir sjlfum sr, og allar forsendur (kenningar) annig a hgt er a leia r rklega t fr rum kenningum, tti strfrin helst a vera annig lka.

a sem Gdel raun sannai er a strfrin er takmrku, hn sr ekki sjlfsta tilvist utan raunheima. Margar nausynlegar frumsendur strfrinnar eru raunveruleg fyrirbri, sannreynanleg raunheimum en ekki sannanleg strfrilega.

Frumsendan hj Evkl, um a tvr samsa lnur snertast aldrei, er fengin beint r raunheimum og hefur veri sannreynanleg mjg lengi. Einstein grunai a hn vri engu a sur rng, vi yrftum einfaldlega strri mlikvara til a sannreyna a svo vri. Grunsemdir Einsteins hafa seinna veri stafestar, raunheimum er a svo a tvr samsa lnur geta snert hvor ara.

Tr vs. trleysi

I) Nafnori tr eitt og sr hefur kvena merkingu hugum flks, merkingu sem m lsa me v sem g nefndi ur: Heimsmynd sem gefur sr sannreynanlegar frumsendur krefst trar. Tr er s sannfring a sannreynanlegar frumsendur su hluti af raunveruleikanum. Tr er v aldrei hgt a rkstyja ea sannreyna.

II) Auvita er ori tr nota vari merkingu, sem nafnor samsetningum bor vi "a er tra mn" ea "g hef tr " er ljst a ori hefur ekki smu merkingu og I hr a ofan.

III) Sgnin a tra er einnig notu vari merkingu, g get t.d. vel sagst tra v a flestir fullornir slendingar su lsir (sannreynanlegt) n ess a g s a lsa yfir tr skv. skilgreiningu I.

Ori trleysi er skilgreint t fr orinu tr og eingngu merkingu I. S sem er trlaus hefur heimsmynd sem ekki krefst trar. Heimsmynd hans er samansett af sannreynanlegum kenningum og forsendum.

Flest hfum vi einnig sannfringar sem mynda hluta af heimsmynd okkar. Sannfring mtti skilgreina sem svo a vi teljum vst a kvenar forsendur su rttar, n ess a vi hfum sannreynt r. Munurinn hinum trlausa og hinum traa er hr a hinn trlausi getur veri sannfrur um tilteknar sannreynanlegar forsendur, jafnvel tt hann sannreyni r ekki sjlfur - hann tekur r tranlegar. Um lei er hann reiubinn til a breyta skoun sinni ljsi reynslunnar.

S trai hefur einnig snar sannfringar, margar hverjar r smu og s trlausi. En s trai hefur einnig sannfringar um frumsendur sem hann veit a eru sannreynanlegar. Hann telur ekki aeins a frumsendurnar su trlegar, a r su sannreynanlegar, vert mti trir hann a r su rttar. Reynslan muni ekki skera ar um.

Sr. Svavar og sifri kristninnar

egar kristin kirkja ni undirtkum Rmarrki var aragri hugsua og stofnana sem su um a halda lfi , ra og mila fram siferishugsjnum Grikkja og Rmverja. Kirkjan aggai etta allt niur og setti sna mjg svo vafasmu siferishugsun stainn. A hin elsta kirkja hafi gerst einhvers konar miill grsk-rmverskrar sifri er einfaldlega rangt.

Sifri gyinga, eins og hn birtist GT, var auvita hlgileg forneskja essum fyrstu ldum okkar tmatals. Einn strsti glpur kirkjunnar siferismlum er einmitt a beita essum gmlu ofbeldisfullu lygasgum fyrir sr sem kgunarrur fyrir eigin valdastu og grgi. Verra en versta Ngerusvindl.

Vi eigum ntma sirnum hugsjnum a akka eim hugrkku hugsuum sem brust gegn kirkjuni og sem *endurreistu* hugsanir og hugmyndir fornaldar. eir endurreistu sifri, mannfri, vsindi fr 1000 ra kgun kirkjunnar. Endurreisnin var rt ntmans andstu vi kristni og kirkju.

A kirkja ntmans skuli yfirborinu styja vi manngildisstefnu sem risi hefur fr endurreisnartmum er dmi um algunarhfni hennar. En stuningurinn er bara yfirborinu og ekki einu sinni alltaf ar. Kirkjan og kristnin boar undirgefni vi andaheim, hlni vi hatursfulla drauga, tta vi eilfar pyntingar. Lesi t.d. sasta innleg sr. Svavars Akureyri. Alltaf sami boskapurinn: ", maur, er aumt og veslt skorkvikindi og tt a hla myndaa fjldamoringjanum." sr. Svavar ori hugsunina me dmigeru ntmagufrilegu mjlmi er a etta sem hann segir. Og meinar.


merkilegt slutrikk r rsispressunni

etta er af Wikipedia:

Amen's work has been criticized by doctors. Neurologist Michael Greicius, who runs the Stanford University memory clinic, said "SPECT scans are not sufficiently sensitive or specific to be useful in the diagnosis of Alzheimer Disease...The PBS airing of Amen's program provides a stamp of scientific validity to work which has no scientific validity."[2] In 2005, on Quackwatch.org,[3] a nonprofit that investigates health-related frauds, myths, fads and fallacies, Dr. Harriet Hall, a retired family physician, outlined some concerns: "Amen's recommendations defy science, common sense and logic. I feel much worse about him now than I did when I wrote the piece because I went back and looked at his Web site again, and I'm just appalled by some of the things that are on it now. He's selling vitamin supplements and he's selling his own line of products. He's turned into big business." According to its Web site, Amen Clinics charges $3,250 for a "comprehensive evaluation," which includes the patient's history, two SPECT scans, a physician consultation, and a 30-minute treatment follow-up appointment. Follow-up scans after treatment are $795 each

Greinin um kaffidrykkjuna hefur fari va, mogginn birtir hana sjlfsagt rnda annars staar fr. Glpurinn er v ekki bara eirra. Hins vegar m benda a hr Danmrku er a Berlnske Tidende sem birtir frttina og Bretlandi er a Daily Mail. Ef mogginn vill vera essum klassa mega eir a!

a er nokku ljst eftir lestur greinarinnar Daily Mail a etta er ekki mjg vsindalegt og samhengi milli SPECT myndanna og kaffidrykkju/reykinga/fengisneyslu/alsheimers er teki r lausu lofti. Einnig er augljst af greininni Daily Mail a hr er veri a auglsa bk eftir ennan Amen, greinin hefur sem sagt ann tilgang a hra flk til a kaupa bkina! Nna egar hinn rkisstyrkti moggi hefur sinnt sluhlutverki snu hr landi getur hinn rkisrekni bksali Eymundsson fltt sr a stilla bkinni upp gluggann.
mbl.is Kaffi skaar heilann
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband