Sr. Svavar og sifri kristninnar

egar kristin kirkja ni undirtkum Rmarrki var aragri hugsua og stofnana sem su um a halda lfi , ra og mila fram siferishugsjnum Grikkja og Rmverja. Kirkjan aggai etta allt niur og setti sna mjg svo vafasmu siferishugsun stainn. A hin elsta kirkja hafi gerst einhvers konar miill grsk-rmverskrar sifri er einfaldlega rangt.

Sifri gyinga, eins og hn birtist GT, var auvita hlgileg forneskja essum fyrstu ldum okkar tmatals. Einn strsti glpur kirkjunnar siferismlum er einmitt a beita essum gmlu ofbeldisfullu lygasgum fyrir sr sem kgunarrur fyrir eigin valdastu og grgi. Verra en versta Ngerusvindl.

Vi eigum ntma sirnum hugsjnum a akka eim hugrkku hugsuum sem brust gegn kirkjuni og sem *endurreistu* hugsanir og hugmyndir fornaldar. eir endurreistu sifri, mannfri, vsindi fr 1000 ra kgun kirkjunnar. Endurreisnin var rt ntmans andstu vi kristni og kirkju.

A kirkja ntmans skuli yfirborinu styja vi manngildisstefnu sem risi hefur fr endurreisnartmum er dmi um algunarhfni hennar. En stuningurinn er bara yfirborinu og ekki einu sinni alltaf ar. Kirkjan og kristnin boar undirgefni vi andaheim, hlni vi hatursfulla drauga, tta vi eilfar pyntingar. Lesi t.d. sasta innleg sr. Svavars Akureyri. Alltaf sami boskapurinn: ", maur, er aumt og veslt skorkvikindi og tt a hla myndaa fjldamoringjanum." sr. Svavar ori hugsunina me dmigeru ntmagufrilegu mjlmi er a etta sem hann segir. Og meinar.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Jn Valur Jensson

Var kristin kirkja ekki bin a n undirtkum Rmarrki, egar gstnus var uppi? – J, en hann var framan af heiinn og fekk samt a stunda sn veraldlegu fri frii. alhfir hr, sem vankunnandi manna er oft httur, og gefur engar reianlegar heimildir fyrir mlflutningi num. enn lengri mynd og vitaskuld me fleiri villum birtiru svo etta annarri vefsu linum degi og fekkst ar essa aths. mna!

Jn Valur Jensson, 17.5.2009 kl. 00:47

2 identicon

Kristni braust fram stri Constantine...

JVJ telur a bibla s alvru heimildir...hahaha... er Harry Potter lka alvru

Tr er sjlfselsku geveiki... JVJ has it

DoctorE (IP-tala skr) 19.5.2009 kl. 09:34

3 Smmynd: Brynjlfur orvarsson

Hall herra Jn Valur! N verur a vera aeins meira vandvirkur en etta. Sagnfrin olir ekki svona dilettanta.

ert vntanlega a tala um heilagan gstnus af Hipp? Ekki gstnus keisara?

gstnus af Hipp var upp lok 4. aldar, eftir daua Konstantnusar sem veitti kristinni kirkju viurkenningu keisaradmisins. Kirkjan var a opinberri rkiskirkju egar gstnus var hlfrtugur en enn rkti trfrelsi nokkur r mean kgun edsusar x. Vi trskipti gstnusar var veri a banna heini um allt rmarveldi. a skyldi ekki hafa veri orskin? ri 386 snrist heilagur gsts til kristinnar trar. Nundi ratugur fjru aldar einkenndist af svaxandi ofsknum keisaradmisins hendur heinum trarbrgum, ar sem dauarefsingum var spart beitt. Tilviljun? Held ekki.

Brynjlfur orvarsson, 21.5.2009 kl. 21:56

4 Smmynd: Gsli Ingvarsson

a a vera mti trarbrgum og srstaklega kristni finnst mr ekkert srlega frumlegt. a er fing sem er afar holl en einsog arar fingar leiigjarnar endurtekningu sinni. Maur styrkir efann. Gallinn vi efann er a hann verur alltaf a hafa eitthva a efast um. Annars hefur s "vvi" hugans ekkert vinm. a getur svo leitt menn yfir tr til jafnvgis. fara menn a tra eitthva anna stainn fyrir a sem eir efast um a hafa misst. vera menn trboar "skynseminnar" sem er svo frbr af v a a er ekki hgt a efast um hana. Svo eru svo fir skynsamir a maur verur eiginlega alltaf frbr af v a boa skynsemina. Og af v a skynsemi er oftar en ekki algert bull er hgt a skipta um skoun og aferin vi a kallast vsindi ef rtt er mlum haldi, en flestir skipta um skoun af gindum til a knast rum. Svo er alltaf hgt a tra stina, nema eir sem eru leiinlegir og efast um hina einu snnu st lka. En er a skynsamlegt a tra stina. Allt bl starinnar sem leitt hefur mannkyni gltun og samtmis bjarga v. essar innri mtsagnir sem skynsemin rur ekki vi og mgast andspnis. g tla aldrei a viurkenna skynsemina sem mlikvara gott og illt. stin getur veri a miklu frekar fyrir mr. a er ekkert langt san a a var almennt tali skynsamlegt a tra gu. Kirkjan var afar nytsamleg stofnun. Ef hn hefur misst eitthva af nytsemi sinni hva hefur komi stainn? Skynsemin og veraldlegar stofnanir, hsklar og bankar. Leiindin koma stainn.

Gsli Ingvarsson, 21.5.2009 kl. 23:50

5 Smmynd: Jn Valur Jensson

Skemmtileg hugleiing fram og til baka hj honum Gsla. tti a.m.k. a draga r oftr sumra skynseminni. Menn mega lka minnast ess, a hn var ger a gyju hj ... hverjum? J, byltingarmnnunum frnsku upp r 1789, eim hinum smu sem gripnir voru sannklluu mori nstu rin.

Hvaa gstnus keistara ert a tala um, Brynjlfur? Hann ht n gstus (Augustus). En gstnus (kirkjufair) deyr ekki fyrr en 28. gst ri 430, sem s 5. ld, og tt fddur hafi veri ( Norur-Afrku) ri 354, verur hann ekki kristinn fyrr en seint 4. ld, 386, egar kristni hafi veri rkistr alllengi. A ofsknir hafi veri hafnar hendur frnartrarbrgum heiinna manna, mest hendur mustera eirra og guadrkunar, merkir samt ekki, a siferishugsjnir Grikkja og Rmverja hafi veri svvirtar, kennsla heimspeki bnnu ea bkur brenndar Rmaborg og Mlan, ar sem gstnus hlt sig miki. Og ritum snum, eftir trskiptin, urfti hann a glma vi margs konar veraldlegar heimspeki- og siferishugmyndir, sem snir n vel, a a var fullt lf eim fram.

fer v alllangt fram r sjlfum r og heimildunum pistlinum.

Jn Valur Jensson, 22.5.2009 kl. 00:48

6 Smmynd: Brynjlfur orvarsson

Sll Gsli og takk fyrir innleggi, tt illskiljanlegt vri. Skynsemin er eina skynsemin sem vi hfum, allt anna er skynsamlegt. Eini mlikvari gott og illt er skynsemi okkar - og stin er hluti eirrar skynsemi. Gamlar bkur ea myndair andar vera seint skynsamlegri mlikvari gs og ills.

Jn Valur, gstus keisari og gstnus af Hipp voru auvita ekki smu mennirnir, og ekki nema hlfnafnar. Rtt hj r.

En sagnfrin vlist enn fyrir r. Konstantnus keisari geri kristni aldrei a rkistr Rmarveldis - nema eim skilningi a hn fkk opinbera viurkenningu til jafns vi nnur trarbrg.

a var ekki fyrr en 27. febrar 380 sem kristni var ger a rkistrarbrgum, af edsusi keisara. Hann og samkeisarar hans tveir vestri gfu t tilskipun um a allir egnar rkisins skyldu gangast undir Nkeu-jtninguna. kjlfari hfust ofsknir hendur heinum trarbrgum.

Umbreytingin var auvita ekki einum degi og borgarastyrjaldir tku mesta athygli edsusar nsta hlfan annan ratug. Hann hafi tma til a banna spmenn ri 384, me mjg hrum lgum ar sem a gjalt embttismnnum dauadmi a lgskja ekki grunaa spmenn. ri 388 sendi hann prefekta um austurhluta Rmarveldis me a markmi a brjta upp skipulag heiinna trarbraga og eyileggja musteri. ri sar bannai hann alla helgidaga sem ekki voru kristnir.

sasta innleggi mnu geri g v skna a gstnus af Hipp hafi einfaldlega fylgt hinum nju lgum og s hvert stefndi egar hann snerist til kristni. Enda hann erfitt me a skra hvers vegna hann tk essi nju trarbrg. En hugsandi maur framabraut hefur eflaust s sr leik bori a spila me hinni nju rkishugsun.

runum fyrir trvendingu gstnusar ri Gratan keisari vestri en hann var mjg harur mti heinum trarbrgum. Ofsknir hans hfust af krafti ri 382, en vi andlt hans 383 tk Valentinan II vi vldum og reyndi a verja hin heinu trarbrg gegn yfirgangi kristinna. Valentinan missti raun vld 387 egar edsus urfti a bjarga honum borgarastri gegn Maxmus nokkrum.

Kgun hinna heinu trarbraga jkst hratt upp r 390 og edsus beitti m.a. hervaldi. Bkur voru brenndar og musteri eyilg, eflaust fir drepnir. Sumir fldu bkur jru, annig fr me Nag Hammadi bkurnar sem fundust aftur 1945.

ri 392 hfust opinberar ofsknir hendur heinum trarbrgum. Eugenius, arftaki Valentinans, vildi verja heinina en 394 tapai hann orrustu fyrir edsusi sem n var einn keisari. Heiin tr var ar me tlg orin Rmarveldi.

edsus d 399 og snerist tafli a hluta og fimmta ldin einkennist af varnarbarttu heiinna manna. ri 451 lgfesti Marcan keisari a hver s sem uppvs var a frn til hinna heinu gua skyldi missa allar eigur og vera lfltinn. a er merkilegt a heinin skuli vera svo sterk, arna m sj sama mynstur og hr Norurlndum miklu sar: a er hi opinbera valdakerfi sem vill kristni en almenningur heldur sig vi sn gmlu trarbrg.

Uppreisn eirra Illusar og Leontiusar ri 488 var sasta tilraun heiinna til a verja tr sna. Zen keisari bari uppreisnina niur me hrku og egar Anastasus keisari var neiddur til a sverja kristinni tr hollustu ur en hann tk vi keisaradminu er tali a heinin hafi endanlega lii undir lok Rmarveldi, ri 491.

Heiin tr var hellensk og hin grska heimspeki var samtvinnu henni. Kristnir su etta auvita og rust v ekki sur gegn heimspekingum. frgast er mori Hpatu ri 415 en segja m a hellenisminn og arflei grikkja hverfi endanlega ri 529 egar Jstanus keisari lokar akademunni hans Skratesar.

Kristnin eyddi hinum hellenska heimi og hinni hellensku hugsun sem st kristninni langt framar. etta var 1000 ra afturfr, 1000 ra myrkur sem ekki rofai fyrr en hellenisminn barst aftur til Evrpu, var endurreistur.

Brynjlfur orvarsson, 23.5.2009 kl. 14:59

7 Smmynd: Jn Valur Jensson

Mikla vinnu hefuru lagt etta (svolti einhlia) svar itt, Brynjlfur, en endar leyfilegum lyktunum, .e.a.s.: niurstu leiir ekki af stareyndunum, og strkarlalegt er a hsta mta a segja, "a hellenisminn og arflei grikkja hverfi endanlega ri 529 egar Jstanus keisari lokar akademunni hans Skratesar" (sem var n reyndar ekki akadema hans, heldur framhald af akademu Aristotelesar).

Vissulega var s afstaa til hj mrgum kristnum mnnum og jafnvel frimnnum eirra meal, a grsk heimspeki vri af hinu illa, en er "bara hlf sagan sg" (ef svo stuttaralega m a ori komast!), v a hin afstaan: jkvtt vihorf til alls ess vermta sem finna mtti hellenskri hugsun, heimspeki, skldskap og rum frum, tkaist engu sur meal kristinna, heimspekilegra hugsua, allt fr mnnum eins og Jstnusi pslarvotti (100–165 e.Kr.) til Bothiusar (d. 524) og Cassiodorusar (d.c. 570/583) og allra eirra, munka sem annarra, sem trir grsk-rmverska arfinum bru fram ann anda til sklaspekinga kirkjunnar hmildum. Allir essir og tal arir stuluu a viringu og varveizlu ess arfs.

g gti bent r marga ga 20. aldar frimenn, sem fjalla hafa af miklu gagni um ll au ml og dregi saman sgu afar upplsandi htt, t.d. Etienne Gilson, A.H. Armstrong, David Knowles, Christopher Dawson, Jacques Maritain, Josef Pieper og Frederick Copleston, SJ., allir merkir akademkerar og virtir rithfundar.

Nst egar freistar ess a segja sgu grskrar heimspeki og skrifa um afdrif hennar og varveizlu, reyndu ekki a lta bara skna hlfa sguna, reyndu fremur a vira a, hvaa stefnur og straumar uru rkjandi eim efnum meal kristinna hfunda flestra mildum og fram og er enn mikils virt kalsku kirkjunni.

PS. etta er auvita laukrtt hj r um rkistrna; misminni var a hj mr, egar g nefndi etta athugasemd minni.

Jn Valur Jensson, 23.5.2009 kl. 20:13

8 Smmynd: Jn Valur Jensson

Svo verur vitaskuld a geta ess, a or n hr um heil. gstnus eru trlega fyrirleitin. Hafi s maur ekki veri sannfrur um sannindi og skynsemdar-yfirburi kristindmsins, heldur tala vert um hug sr snum sg rita, hefur hvorki n g nokkurn tmann meint neitt af v sem vi hfum fest bla.

PS. lista hfundanna gu m gjarnan bta E.K. Rand, latnuprfessor vi Harvard-hskla (Founders of the Middle Ages).

Jn Valur Jensson, 23.5.2009 kl. 22:15

9 Smmynd: Brynjlfur orvarsson

Jamm, g var n lka aeins a stra r me hann gstnus kallinn. g hef lesi nokku eftir hann og tr hans leynir sr ekki. Og alveg rtt hj r me Akademuna.

Hellenisminn og "heini" fornaldar eru ntengd, um a er ekki a villast. Gyingdmur fyrst aldar var einnig orinn mjg hellenskur og frumkristnin var a smu leiis. En um a er heldur ekki a villast a menningarheimur fornaldar hvarf me kristninni. Bkur, musteri, sklar - allt var etta hluti af menningunni og allt var etta blt niur af hinni kristnu rtthugsun.

a gerist nefnilega ekki ruvsi, hin kalska kristni leyfi ekki ara hugsun - a er eiginlega skilgreining hennar og jafnframt skr vilji hinna kristnu keisara. Ein hugsun skyldi gilda fyrir eitt rki.

Menningarheimur fornaldar hvarf me einni undantekningu: Hin kristna kirkja er fornaldarstofnun. En innan eirrar stofnunar varveittu menn ekki nema felum hin merku rit samtmans.

talar um "hlfa sgu", en a er einmit mli. Kristin kirkja tk a sr a velja og hafna r menningu fornaldar, sumt var gjaldgengt en anna ekki. sjlfu sr ekkert elilegt vi a, a er gmul saga og n a eir sem vilja stjrna hugsun manna reyna a eyileggja menningu eirra leiinni. a sem var gjaldgengt hugum klerka fornaldar var a sem studdi eirra eigin hugsun.

Hi eiginlega deiluefni er hvort kirkjan hafi mila siferishugsjnum hellenismans. Svari er a hluta j, merkar hugmyndir bor vi mann, hina gullnu reglu, st til nungans, fyrirgefning. etta tk kristnin til sn og milai fram. En grundvllur hinnar grsku hugsunar, sjlf hugsunin, sjlft frelsi til a hugsa, a oldi kristnin ekki. sta siferisgildi kristninnar er undirgefningin, hlnin vi gu. Slk hugsun hentar keisarastjrninni en er ekki anda ess besta siferishugsun og heimspeki hellensmans.

Brynjlfur orvarsson, 24.5.2009 kl. 13:48

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband